Bazylika św. Marka

Najcenniejszy i najwspanialszy zabytek sakralny Wenecji, obiekt zachwytu znawców sztuki i rzesz turystów z całego świata. Sławny dzięki swej oryginalności, historii, pięknu i bogactwu artystycznemu. Bazylika Św. Marka jest doskonałym w harmonii arcydziełem architektury późno bizantyńskiej, romańskiej i gotyckiej. Jej wnętrze jest prawdziwym muzeum, gromadzącym najświetniejsze zabytki artystyczne sztuki bizantyńskiej, przywiezione ze zwycięskich wypraw na Wschód lub wykonane przez utalentowanych mistrzów weneckich. Bazylika, o długości 76 m, szerokości fasady 52 m, transeptu 62 m, wysokości kopuły centralnej 43 m zewnątrz i 28 m wewnątrz, zbudowana jest na planie krzyża greckiego, którego skrzyżowanie i równe ramiona przykryte zostały pięcioma kopułami nadającymi jej charakter orientalny. Architektura świątyni i wnętrza, sprawia, że kościół Św. Marka jest dziełem jedynym w swoim rodzaju w Europie łacińskiej i jednocześnie tak doskonałą w formie enklawą architektury bizantyńskiej we Włoszech. Formy budowli wzorowane były na kościele Dwunastu Apostołów, wzniesionym w VI w. w Konstantynopolu przez cesarza Justyniana. Architekt jest nie znany, przypuszcza się, że był Grekiem. Prace powierzono mistrzom weneckim i lombardzkim. Korpus Bazyliki wykonano z cegły, okładziny ścian z marmuru.

Historia głosi, że w 828 r. do portu w Wenecji zawinęli dwaj kupcy, Rustico z Torcello i Buono z Malamocco, przywożąc na pokładzie statku szczątki Św. Marka Ewangelisty, które wykradli z Aleksandrii w Egipcie, ratując je przed profanacją muzułmanów. Dla ochrony relikwii świętego, którego obrano patronem miasta, doża G. Partecipazio kazał niezwłocznie wznieść kościół pod jego wezwaniem. Budowę skromnej świątyni ukończono w 832 r. W 976 r. kościół został zniszczony przez pożar wzniecony w czasie rozruchów ludności przeciw doży P. Candiano IV. W dwa lata później został odbudowany przez dożę P. Orseola. Wraz ze wzrostem potęgi handlowej i morskiej Republiki Weneckiej powstała potrzeba wzniesienia godnej miasta i jej patrona świątyni, wspaniałej i bogatej. Tę decyzję podjął doża D. Contarini, rozpoczynając w 1063 r. budowę monumentalnej bazyliki w stylu bizantyńskim, której kształt i mury przetrwały do dnia dzisiejszego. Kościół ukończono i poświęcono w 1094 r. Ozdabianie świątyni przeciągnęło się do XVI w.

Fasada bazyliki świętego Marka
Fasada bazyliki świętego Marka
Nad upiększaniem Bazyliki pracowały pokolenia mistrzów weneckich, toskańskich i lombardzkich. W rezultacie Kościół zdobią niesamowite mozaiki, marmury, kolumny, rzeźby. Ważnym elementem dekoracyjnym fasady są kolumny

Nad upiększaniem Bazyliki pracowały całe pokolenia mistrzów weneckich, lombardzkich i toskańskich różnych zawodów. Kościół ozdobiły wspaniałe mozaiki, marmury, rzeźby, kolumny, arcydzieła złotnictwa, a skarbiec wzbogaciły cenne przedmioty kultu. Niemałą role w upiększaniu świątyni odegrały bogate łupy przywiezione przez wenecjan po zwycięskich wyprawach do Tyru i Konstantynopola, m.in. sławne konie greckie, które w 1250 r. ozdobiły fasadę, jak również rzeźby bizantyńskie, starochrześcijańskie i antyczne, wmurowane w ściany kościoła, jak np. porfirowa grupa Tetrarchów z IV w.

Ważnym elementem dekoracyjnym fasady i wnętrza Bazyliki stały się kolumny i kolumienki, których liczba sięga 500. Wykonano je z różnych gatunków kamienia, sprowadzanego z Dalmacji i Grecji, jak: porfir, granit, biały i czarny marmur grecki, marmur zielony, alabaster i inne. Spotkać tu można różne style i formy kapiteli: od romańskich i bizantyńskich do gotyckich i renesansowych. To samo dotyczy arkad ozdobionych rzeźbami przez artystów toskańskich. Całość dekoracji Bazyliki, mimo różnic stylowych, pozostaje ze sobą w doskonałej harmonii i odzwierciedla gust wenecki, preferujący przepych i kolor. Jednakże największą sławę przyniosły Bazylice Św.Marka mozaiki na złotym tle, które pokryły fasadę, atrium, kopuły i wnętrze świątyni, nadając jej nazwę Złotej Bazyliki. Łączna powierzchnia mozaik wynosi 4200 m kw. Najstarsze pochodzą z XI w. Większość została wykonana w XII i XIII w. Mozaiki późniejsze układano wg kartonów znanych malarzy, m.in: Belliniego, Tycjana, Pordenona, Lotta. W okresie Republiki Bazylika była oficjalnym kościołem państwowym, ponadto pełniła funkcję kaplicy pałacowej i podlegała wyłącznej jurysdykcji doży. Jej kler zachował autonomię w stosunku do patriarchy i rozporządzał własnym organem administracyjnym, który sprawował nadzór nad rozbudową i konserwacją Bazyliki. Doża schodził uroczyście do świątyni 35 razy w roku, biorąc udział w ważniejszych ceremoniach religijnych, związanych z życiem politycznym Wenecji. Bazylika Św.Marka stanowiła ośrodek życia politycznego, społecznego i religijnego, była widownią najbardziej chlubnych i najbardziej smutnych wydarzeń w historii Republiki. Na jej stopniach w 1177 r. nastąpiło słynne pojednanie papieża Aleksandra 111 z cesarzem Fryderykiem I Barbarossą w obecności doży S. Zianiego jako mediatora. Tu odbywało się uroczyste ogłoszenie i ceremonia nadania tytułu nowo obranemu doży. Tu składali ślubowanie krzyżowcy Francji i Flandrii przed wyruszeniem na IV wyprawę w 1201 r., za panowania doży K.Dandola. W Bazylice dowódcy okrętów i sławni kondotierzy otrzymywali błogosławieństwo przed wyruszeniem na wyprawy wojenne. Tu gromadził się lud na modlitwy błagalne w czasie panowania zarazy i w czasie wojny. Bazylikę zwiedził król Polski i Francji Henryk III Walezy, który w 1574 r. przybył z wizytą do Wenecji. W 1688 r. sławny wódz F. Morosini otrzymał w niej szpadę i błogosławieństwo z rąk papieża po zwycięskim zdobyciu Morei i innych wysp Archipelagu Greckiego.

Łuk centralny wieńczy posąg św. Marka wśród wstępujących aniołów. Pod nim na niebieskim tle pokrytym gwiazdami złoty lew św. Marka. Na archiwolcie centralnego łuku wspaniałe reliefy i rzeźby P. di Nicolo Lambertiego, przedstawiające historie z Genezis, proroków, ewangelistów i Ojców Kościoła. Fasada boczna północna zostały tu powtórzone motywy architektoniczne i dekoracyjne fasady głównej.

Atrium otacza Bazylikę od frontu i z lewej strony. Z prawej zostało zamknięte i przekształcone w baptysterium oraz kaplicę Zena. Dzięki bogactwu artystycznemu swego wnętrza stanowi przedsionek godny Złotej Bazyliki. Sklepienie pokrywają cenne mozaiki ułożone przez mistrzów weneckich z wielkim artyzmem i techniczną perfekcją. Przeważają mozaiki romańskie z XII i XIII w., stanowiące unikalny cykl historii biblijnych od stworzenia świata po exodus z Egiptu. Ściany wyłożone są kolorowym marmurem i ozdobione kolumnami o bogatych kapitelach. Oryginalna marmurowa posadzka mozaikowa o wzorach geometrycznych pochodzi z XI-XII w. Atrium ma kształt galerii, składającej się z 7 małych naw, przesklepionych kopułami i przedzielonych szerokimi arkadami.







Forum wypowiedzi:

  • tomek tomek

    Przepiękna budowla - żadne zdjęcia tego nie odają jej uroku. Tam trzeba poprostu być i dotknąć jej poczuć tą historię te tłumy ludzi i to wszystko.

© 2010-2017
sql: 3 time: 0.040766954421997 sec