Bazylika św. Marka

Najcenniejszy i najwspanialszy zabytek sakralny Wenecji, obiekt zachwytu znawców sztuki i rzesz turystów z całego świata. Sławny dzięki swej oryginalności, historii, pięknu i bogactwu artystycznemu. Bazylika Św. Marka jest doskonałym w harmonii arcydziełem architektury późno bizantyńskiej, romańskiej i gotyckiej. Jej wnętrze jest prawdziwym muzeum, gromadzącym najświetniejsze zabytki artystyczne sztuki bizantyńskiej, przywiezione ze zwycięskich wypraw na Wschód lub wykonane przez utalentowanych mistrzów weneckich. Bazylika, o długości 76 m, szerokości fasady 52 m, transeptu 62 m, wysokości kopuły centralnej 43 m zewnątrz i 28 m wewnątrz, zbudowana jest na planie krzyża greckiego, którego skrzyżowanie i równe ramiona przykryte zostały pięcioma kopułami nadającymi jej charakter orientalny. Architektura świątyni i wnętrza, sprawia, że kościół Św. Marka jest dziełem jedynym w swoim rodzaju w Europie łacińskiej i jednocześnie tak doskonałą w formie enklawą architektury bizantyńskiej we Włoszech. Formy budowli wzorowane były na kościele Dwunastu Apostołów, wzniesionym w VI w. w Konstantynopolu przez cesarza Justyniana. Architekt jest nie znany, przypuszcza się, że był Grekiem. Prace powierzono mistrzom weneckim i lombardzkim. Korpus Bazyliki wykonano z cegły, okładziny ścian z marmuru.

Historia głosi, że w 828 r. do portu w Wenecji zawinęli dwaj kupcy, Rustico z Torcello i Buono z Malamocco, przywożąc na pokładzie statku szczątki Św. Marka Ewangelisty, które wykradli z Aleksandrii w Egipcie, ratując je przed profanacją muzułmanów. Dla ochrony relikwii świętego, którego obrano patronem miasta, doża G.Parteci-pazio kazał niezwłocznie wznieść kościół pod jego wezwaniem. Budowę skromnej świątyni ukończono w 832 r. W 976 r. kościół został zniszczony przez pożar wzniecony w czasie rozruchów ludności przeciw doży P. Candiano IV. W dwa lata później został odbudowany przez dożę P. Orse-ola. Wraz ze wzrostem potęgi handlowej i morskiej Republiki Weneckiej powstała potrzeba wzniesienia godnej miasta i jej patrona świątyni, wspaniałej i bogatej. Tę decyzję podjął doża D. Contarini, rozpoczynając w 1063 r. budowę monumentalnej bazyliki w stylu bizantyńskim, której kształt i mury przetrwały do dnia dzisiejszego. Kościół ukończono i poświęcono w 1094 r. Ozdabianie świątyni przeciągnęło się do XVI w.

Nad upiększaniem Bazyliki pracowały całe pokolenia mistrzów weneckich, lombardzkich i toskańskich różnych zawodów. Kościół ozdobiły wspaniałe mozaiki, marmury, rzeźby, kolumny, arcydzieła złotnictwa, a skarbiec wzbogaciły cenne przedmioty kultu. Niemałą role w upiększaniu świątyni odegrały bogate łupy przywiezione przez wenecjan po zwycięskich wyprawach do Tyru i Konstantynopola, m.in. sławne konie greckie, które w 1250 r. ozdobiły fasadę, jak również rzeźby bizantyńskie, starochrześcijańskie i antyczne, wmurowane w ściany kościoła, jak np. porfirowa grupa Tetrarchów z IV w.
Ważnym elementem dekoracyjnym fasady i wnętrza Bazyliki stały się kolumny i kolumienki, których liczba sięga 500. Wykonano je z różnych gatunków kamienia, sprowadzanego z Dalmacji i Grecji, jak: porfir, granit, biały i czarny marmur grecki, marmur zielony, alabaster i inne. Spotkać tu można różne style i formy kapiteli: od romańskich i bizantyńskich do gotyckich i renesansowych. To samo dotyczy arkad ozdobionych rzeźbami przez artystów toskańskich. Całość dekoracji Bazyliki, mimo różnic stylowych, pozostaje ze sobą w doskonałej harmonii i odzwierciedla gust wenecki, preferujący przepych i kolor. Jednakże największą sławę przyniosły Bazylice Św.Marka mozaiki na złotym tle, które pokryły fasadę, atrium, kopuły i wnętrze świątyni, nadając jej nazwę Złotej Bazyliki. Łączna powierzchnia mozaik wynosi 4200 m2. Najstarsze pochodzą z XI w. Większość została wykonana w XII i XIII w. Mozaiki późniejsze układano wg kartonów znanych malarzy, m.in: Belliniego, Tycjana, Pordenona, Lotta. W okresie Republiki Bazylika była oficjalnym kościołem państwowym, ponadto pełniła funkcję kaplicy pałacowej i podlegała wyłącznej jurysdykcji doży. Jej kler zachował autonomię w stosunku do patriarchy i rozporządzał własnym organem administracyjnym (Procurałie), który sprawował nadzór nad rozbudową i konserwacją Bazyliki. Doża schodził uroczyście do świątyni 35 razy w roku, biorąc udział w ważniejszych ceremoniach religijnych, związanych z życiem politycznym Wenecji. Bazylika Św.Marka stanowiła ośrodek życia politycznego, społecznego i religijnego, była widownią najbardziej chlubnych i najbardziej smutnych wydarzeń w historii Republiki. Na jej stopniach w 1177 r. nastąpiło słynne pojednanie papieża Aleksandra 111 z cesarzem Fryderykiem I Barbarossą w obecności doży S. Zianiego jako mediatora. Tu odbywało się uroczyste ogłoszenie i ceremonia nadania tytułu nowo obranemu doży. Tu składali ślubowanie krzyżowcy Francji i Flandrii przed wyruszeniem na IV wyprawę w 1201 r., za panowania doży K.Dandola. W Bazylice dowódcy okrętów i sławni kondotierzy otrzymywali błogosławieństwo przed wyruszeniem na wyprawy wojenne. Tu gromadził się lud na modlitwy błagalne w czasie panowania zarazy i w czasie wojny. Bazylikę zwiedził król Polski i Francji Henryk III Walezy, który w 1574 r. przybył z wizytą do Wenecji. W 1688 r. sławny wódz F. Morosini otrzymał w niej szpadę i błogosławieństwo z rąk papieża po zwycięskim zdobyciu Morei i innych wysp Archipelagu Greckiego.
Werony (pocz. XVII w.). Gotyckie zwieńczenie fasady stanowi arcydzieło pracy rzeźbiarzy lombardzkich i toskańskich XIV i XV w. Jest to koronka marmurowa złożona z figur, wieżyczek i płaskorzeźb. Wspaniałe posągi są dziełem braci Dalie Masegne oraz mistrzów lombardzkich i florenckich. Strzeliste wieżyczki między łukami, wsparte na kolumnach, kryją posągi ewangelistów (Dalie Masegne). Pod nimi 4 oryginalne doccioni*), ukryte w otworach dzbanów, spoczywających na barkach dorodnych mężczyzn, dzieło mistrza lombardzkiego z XV w. Na szczycie ozdobnych łuków „w ośli grzbiet" posagi świętych wojowników (pocz. XVII w.).

Łuk centralny wieńczy posąg św. Marka wśród wstępujących aniołów. Pod nim na niebieskim tle pokrytym gwiazdami złoty lew św. Marka. Na archiwolcie centralnego łuku wspaniałe reliefy i rzeźby P. di Nicolo Lambertiego, przedstawiające historie z Genezis, proroków, ewangelistów i Ojców Kościoła. Fasada boczna północna zostały tu powtórzone motywy architektoniczne i dekoracyjne fasady głównej.

Atrium otacza Bazylikę od frontu i z lewej strony. Z prawej zostało zamknięte i przekształcone w baptysterium oraz kaplicę Zena. Dzięki bogactwu artystycznemu swego wnętrza stanowi przedsionek godny Złotej Bazyliki. Sklepienie pokrywają cenne mozaiki ułożone przez mistrzów weneckich z wielkim artyzmem i techniczną perfekcją. Przeważają mozaiki romańskie z XII i XIII w., stanowiące unikalny cykl historii biblijnych od stworzenia świata po exodus z Egiptu. Ściany wyłożone są kolorowym marmurem i ozdobione kolumnami o bogatych kapitelach. Oryginalna marmurowa posadzka mozaikowa o wzorach geometrycznych pochodzi z XI-XII w. Atrium ma kształt galerii, składającej się z 7 małych naw, przesklepionych kopułami i przedzielonych szerokimi arkadami.

Komentarze i opinie

tomek: Przepiękna budowla - żadne zdjęcia tego nie odają jej uroku. Tam trzeba poprostu być i dotknąć jej poczuć tą historię te tłumy ludzi i to wszystko.
dodano 2008-09-01 20:48:45

przez 89.229.75.207 host: host-89-229-75-207.szczecin.mm.pl
don kamilo: la super
dodano 2008-12-28 00:59:58

przez 83.11.38.92 host: acsk92.neoplus.adsl.tpnet.pl