Kanały

Wenecja właściwa leży na 118 wysepkach wchodzących w skład archipelagu znajdującego się w samym środku laguny, która zamyka Zatokę Wenecką od strony zachodniej. Jej odległość od lądu wynosi 4 km, od otwartego morza 2 km ma powierzchnię 7 km2, długość nieco ponad 4 km, szerokość ok. 3 km. Miasto podzielone jest na 6 dzielnic zwanych sestieri: San Marco, Castello, Santa Croce, San Polo, Cannaregio, Dorsoduro, Każda z nich ma własną numerację domów, poprzedzoną numerem dzielnicy. Wyjątek stanowi Wyspa Św. Heleny zabudowana po I wojnie światowej willami, których numeracja zgodna jest z ogólnie przyjętymi zasadami. Z lotu ptaka miasto ma kształt ryby przeciętej ogromną, odwróconą literą S, uformowaną przez Kanał Grandę. Najstarszą część stanowi strefa wokół mostu Rialto, gdzie na początku IX w. przeniosły się władze laguny. Tu na wysokim brzegu (rivo alto rialto) powstało pierwsze skupisko miejskie Citta di Rialto, które wkrótce przyjęło nazwę Venezia. Wenecjanie przeprowadzili najpierw wielkie roboty ziemne, przystosowując istniejący teren do potrzeb przyszłego miasta. Wykopano sieć kanałów, a ziemia z nich została zużyta do podwyższenia i wzmocnienia terenu. W ten sposób zbudowano Kanał Grandę i liczne mniejsze kanały, a powstałe w wyniku tego wysepki umocniono wbiciem wielkiej ilości grubych pali dębowych i jodłowych (sprowadzonych z lasów Dalmacji), na których ustawiano później fundamenty domów i pałaców.

Cechą charakterystyczną, a jednocześnie prawdziwym błogosławieństwem Wenecji, jest brak jezdni zatłoczonych pojazdami, pełnych hałasu i spalin. Komunikacja Wewnętrzna odbywa się drogą wodną, która tworzy sieć 150 kanałów połączonych między sobą. Głównymi arteriami są: Canal Grandę, Canale di Cannaregio i Canale delia Giudecca, którymi kursują stateczki o różnych numerach, pełniące funkcje tramwajów wodnych. Pozostałe kanały są znacznie węższe; mierzą przeciętnie 4-6 m szerokości, umożliwiając przejazd jedynie gondolom, małym motorówkom i niewielkim barkom, zaopatrującym sklepy. Małe kanały noszą charakterystyczne dla dialektu weneckiego nazwy: rio lub riello np. Rio San Barnaba. Funkcję oczyszczania kanałów spełniają częściowo przypływy i odpływy morza, a co pewien czas przeprowadza się gruntowne oczyszczanie dróg wodnych miasta.

Kanały w Wenecji
Kanały w Wenecji
Nawet w zatłoczonej Wenecji można znaleźć cichy zakątek. Kanał, nad nim mały mostek i ani jednego turysty. Na takie miejsca możemy natknąć się oddalając się

Brzegi kanałów łączy ok. 400 mostów. Kiedyś budowano mosty wyłącznie drewniane i płaskie, po których można było przejechać konno. Od 1486 r. rozpoczęto budowę mostów murowanych, najczęściej w formie łuku ze stopniami, ozdobionego poręczą lub balustradą. Z mostów drewnianych, oryginalnych, zachowało się zaledwie kilka, m.in. Ponte di San Piętro di Castello, Ponte di'TAbbazia delia Misericordia i Ponte di San Alvise. Mosty żelazne pojawiły się w XIX w. za czasów austriackich. W czasach Republiki istniał specjalny urząd miejski Proweditori di Comun, sprawujący nadzór nad stanem ulic i mostów. Do najbardziej znanych mostów należą: Ponte Rialto najstarszy na Canal Grandę, Ponte dei Sos-piri, łączący Pałac Dożów z więzieniem oraz Ponte de la Pagia na Riva degli Schiavoni. Do znanych należy również Ponte dei Pugni przy kościele San Barnaba. Wywodzi on swą nazwę od walk na kije, a później na pięści (pugne), jakie odbywały się tu tradycyjnie między mieszkańcami dzielnicy Castello i Dorsoduro. W XVIII w. obyczaj ten został zniesiony ze względu na śmiertelne przypadki zdarzające się w czasie bójek. Walki na pięści odbywały się również na innych mostach Wenecji, jak Ponte di Santa Fosca i Ponte de la Guerra na Rio San Giuliano.

Uliczki weneckie są zazwyczaj bardzo wąskie, nieraz z trudnością pozwalają minąć się dwóm osobom, ponadto kręte, długie i ciemne, często zasłonięte wystającymi wspornikami górnych pięter domów. Do dziś przetrwały dawne określenia uliczek, które w dialekcie weneckim noszą nazwy: calle, ruga, lista, salizzada,fondamenta. Ruga oznaczała kiedyś ulicę ze sklepami, salizzada drogę brukowaną (ulice zaczęto brukować w XVII w.), a fondamenta ulicę biegnącą brzegiem kanału. Również place weneckie noszą nazwy odmienne od przyjętych. Określenia piazza używa się jedynie do placu Św. Marka i przyległych doń placyków oraz placu Roma. Pozostałe zachowały stare brzmienie weneckie campo lub campiello, to ostatnie dla oznaczenia małych placyków, jakich pełno w Wenecji. Campa i campiella weneckie pełne były gwaru, ruchu i uroku. Ich wdzięk i atmosferę utrwalił Carlo Goldoni w swojej komedii p.t. Campiello. Kilkoma słowami warto opisać pałace weneckie, które w odróżnieniu od budowli innych miast tej epoki nie miały charakteru zamków czy fortec, lecz wspaniałych, luksusowych rezydencji magnackich. Prawie nie spotykane są wieże obronne, nawet w Pałacu Dożów. Fakt ten wiązał się z poczuciem całkowitego bezpieczeństwa obywateli arystokratycznej Republiki Weneckiej, która panowała niepodzielnie na Adriatyku i nie obawiała się zagrożenia od strony lądu. Główną cechą charakterystyczną domów i pałaców weneckich jest ich lekkość, którą zawdzięczają ażurowym loggiom i oknom wielodzielnym. Ozdobą wielu domów, a szczególnie dziedzińców pałacowych są schody (scala) zewnętrzne otoczone balustradą lub arkadami, prowadzące do loggii lub na taras. Spośród najbardziej pięknych i znanych wymienić należy schody w pałacu Ca' d'Oro i Scalę Bovolo w Pałacu Contarini. Innym elementem dekoracyjnym typowego dziedzińca są małe studzienki (vere da pozzo), rzeźbione w marmurze lub brązie, które z czasem stały się również akcentem artystycznym placów, jak np. vera da pozzo przy bazylice Ss. Giovanni e Paolo, na dziedzińcu Pałacu Dożów i Ca' d'Oro.

Dachy weneckie zdobiły charakterystyczne kominy zwane fumaioli, które miały najrozmaitsze kształty: odwróconego stożka lub dzwonu na nóżce, łuku gotyckiego, kostki, wazy, trójzęba itd. Niektóre z nich, jak to widać na obrazach Carpaccia i Bel-liniego, były ozdobione kolorowymi ornamentami. Wiele form zachowało się do dzisiaj na domach dziedzińca Corte Grandę a wyspie Giudecca.

Warto wspomnieć również o altanach tj. rewnianych tarasach z małym ogródkiem, udowanych na dachach domów. W okresie letnim spędzano w nich wieczory w gronie rodzinnym przy pieśniach i muzyce, w kolorowym świetle lampionów. W ciągu dnia wenecjanki siadywały na tarasach w kapeluszach słomkowych z wielkimi rondami i otworami w górze, przez które wystawiały swoje długie włosy na rozjaśniające działanie słońca, gwoli uzyskania modnego wówczas koloru blond, który Tycjan uwiecznił w swoich obrazach.







Ponad 400 mostów w Wenecji

W samej Wenecji naliczono już ponad 400 mostów i kładek łączących weneckie wyspy, ulice i dzielnice miasta. Część wymienionych mostów jest posiada status zabytkowych część jest nowoczesna, jedne zdobione inne »

Zwiedzanie»

Forum wypowiedzi:

  • tomek tomek

    Bardzo fajnie widać mniejsze kanały płynąć tramwajem wodnym lini nr 2 kanałem grande, wtedy bardzo pięknie widać wąskie kanały ciągnące się między ciasno usytułowanymi budynkami

© 2010-2014
sql: 3 time: 0.032799959182739 sec