Na ratunek Wenecji

Katastrofalny stan zabytków weneckich, coraz częściej zalewanych przez wysokie przypływy morza budzi poważne zaniepokojenie włoskiej i światowej opinii publicznej, która wyraża powszechne przekonanie, że weneckie dziedzictwo artystyczne stanowi skarb sztuki całej ludzkości. Od lat trwają dyskusje, czy Wenecja ma być miastem żywym, czy też dobrze zakonserwowanym miastem-muzeum jak np. Pompeja.

Sprawa stała się szczególnie alarmująca po powodzi, która dotknęła Wenecję w listopadzie 1966 r. W następnym roku UNESCO zwróciło się z gorącym apelem do wszystkich narodów świata o finansową, naukową i techniczną pomoc ginącemu miastu. Fizycznemu istnieniu miasta zagrażają nie tylko siły przyrody ale przede wszystkim poczynania człowieka, zakłócające równowagę hydro geofizyczną otoczenia. Najbardziej niepokojącym objawem jest stałe obniżanie się gruntu wyspy, które zaobserwowano po 1920 r. Jest ono rezultatem zmian, jakie zaszły w poziomie wód podskórnych wskutek ich nadmiernej eksploatacji. W ostatnich latach zanotowano niepokojąco szybki wzrost liczby wysokich przypływów, świadczących o postępującym procesie zapadania się terenu.

Budowa zapory
Budowa zapory
W okolicy Wenecji trwają wielkie prace związane z budową zapory chroniącej miasto przed silnymi falami, które niszczą lagunę. Zapora i wały mają osłabiać siłę uderzeniową

W marmurach i brązach pokazały się głębokie szpary i bruzdy, a niektóre posągi zaczęły spadać z frontonów pałaców i kościołów. Trujące ścieki zakładów przemysłowych Marghery spowodowały niebezpieczne zakłócenie równowagi biologicznej wód laguny, wymieranie ryb i flory morskiej. Dalsze zakłócenie spowodowało wykopanie głębokich kanałów żeglownych dla potrzeb nowo zaprojektowanej, rozległej strefy przemysłowej oraz zasypanie kanałów istniejących.

Dużym zagrożeniem dla wiekowych pałaców weneckich jest przekraczanie norm szybkości przez stateczki i motorówki, kursujące po Canal Grande, które powodują silne uderzenia fal o fundamenty zabytkowych budowli. Wskutek fatalnego stanu technicznego i sanitarnego budynków mieszkalnych oraz braku jakiejkolwiek akcji państwa w kierunku poprawy bytu mieszkańców, a także wobec braku perspektyw rozwoju gospodarczego miasta i narastającej groźby żywiołu morskiego, rozpoczął się wielki exodus ludności Wenecji na ląd stały. Wskutek emigracji wielkiej liczby ludzi młodych nastąpiła niekorzystna zmiana struktury wieku mieszkańców miasta.

W obliczu tych wszystkich zagrożeń, a szczególnie po alarmującej sytuacji spowodowanej zalaniem Wenecji w 1966 r. rząd włoski podjął kroki zmierzające do opracowania kompleksowego ratowania miasta i laguny, wydając szereg ustaw i zarządzeń. W 1973 r. parlament uchwalił tzw. Ustawę Specjalną w sprawie ratowania Wenecji i jej laguny. Rząd uznał sprawę ratowania Wenecji za najważniejszy problem narodowy i opowiedział się za utrzymaniem wszystkich żywotnych funkcji miasta, sprzeciwiając się koncepcji miasta-muzeum. Wśród zadań i zaleceń sformułowanych przez dokumenty państwowe do najważniejszych należą: regulacja wysokości przypływów morskich, wzmocnienie wałów ochronnych wybrzeża, ograniczenie eksploatacji wody podskórnej, zahamowanie ekspansji przemysłowej Marghery i zmiana profilu jej produkcji, utrzymanie ekologicznej równowagi środowiska wodnego, ochrona powietrza i wody przed zanieczyszczeniem przemysłowym i innym, a także ochrona centrum historycznego i restauracja zabytków sztuki oraz stworzenie odpowiednich warunków bytowo społecznych dla mieszkańców Wenecji.

Pozytywne efekty cząstkowego ratowania Wenecji przyniosła działalność UNESCO, będąca następstwem jej gorącego apelu do narodów świata w 1967 r. Wiele państw zgłosiło gotowość udzielenia pomocy finansowej, technicznej i naukowej. Na podstawie opracowanego przez UNESCO inwentarza budowli zabytkowych, wymagających natychmiastowej interwencji, szereg rządów poprzez swoje organizacje kulturalne i stowarzyszenia naukowe nawiązało kontakt z weneckim urzędem do spraw ochrony zabytków i podjęło na koszt własny restaurację wielu obiektów. Wśród nich: Francja, W. Brytania, Stany Zjednoczone, Niemcy, Szwajcaria, Australia i Włochy. Inne państwa, wśród nich Polska, udzieliły znacznej pomocy technicznej i naukowej poprzez działalność swoich ekspertów, szczególnie w dziedzinie urbanistyki i inżynierii wodnej.

Dotychczasowa pomoc UNESCO, choć znaczna, sprowadziła się głównie do leczenia objawów, nie dotykając samej choroby. Nic więc dziwnego, że w łonie tej organizacji, wobec opieszałości władz włoskich powstała myśl zajęcia się całością spraw Wenecji jako organizmu miejskiego. Uwagę skupiono nie tylko na akcji ratowania zabytków ale również na sprawach ekonomicznego bytu tego miasta i społecznych skutków jego dekadencji.

W oparciu o krytyczną analizę aktów prawnych i towarzyszące im dekrety oraz na podstawie dostępnych danych i istniejących fragmentarycznych studiów został sporządzony "Raport na temat planu terytorialnego Wenecji". Stwierdza on, że aby osiągnąć cel ostateczny, tj. ocalić Wenecję i jej otoczenie jako pomnik sztuki, historii a zarazem jako miasto "żywe" należy w pierwszym rzędzie zaspokoić potrzeby ludności i zapewnić jej odpowiednie warunki egzystencji. Jednocześnie należy prowadzić prace, zmierzające do opanowania wysokich przypływów morza oraz powstrzymania procesu zapadania się terenu jak również przywrócenia równowagi środowiska naturalnego, zgodnie z hierarchią ustaloną w planie.







System tam przeciwpowodziowych

Już za pięć lat zacznie działać system ruchomych tam przeciwpowodziowych niosących ratunek Wenecji przed niszczycielską siłą wody z 45-kilometrowej sieci kanałów. Powinien być gotowy w 2012 roku. Gdy zbliża się »

Zwiedzanie»

Elton John na ratunek Wenecji

Elton John wystąpił w Wenecji, by ratować miasto. 1 funt brytyjski - tyle wyniosło honorarium Eltona Johna za koncert, jaki dał w środowy wieczór na Placu świętego Marka w Wenecji »

Imprezy»

Forum wypowiedzi:

  • sebastian sebastian

    Latem 2008 płynąc promem z Punta Sabioni do Wenecji widziałem dość ostro prowadzone prace przy budowaniu w/w zapór i muszę powiedzieć że podchodzą do tego bardzo sumienie i solidnie.

© 2010-2017
sql: 3 time: 0.026948928833008 sec